Home / Post
Written by Teije Uilkema at 04/09/2020 - updated at 28/08/2021
Scheikunde - Aantekeningen en JKN 1.3 en 1.4

Aantekeningen

1.3 Chemische reacties

Kenmerken van een chemische reactie:

- De beginstoffen verdwijnen en er ontstaan reactieproducten.

- De totale massa van de beginstoffen is gelijk aan de totale massa van de reactieproducten.

- Er is bij elke stof een bepaalde temperatuur nodig om de reactie te starten. Dit is de reactietemperatuur.

- Elke reactie heeft een energie-effect; soms komt er energie vrij, soms is er energie nodig. (exotherm/endotherm)

 

In het geval van een exotherme reactie staan de beginstoffen een deel van hun energie af aan de omgeving. Deze energie wordt omgezet in bijvoorbeeld energie of warmte.

Bij endotherme reacties nemen de beginstoffen energie op uit de omgeving. Dat opgenomen energie wordt omgezet in energie van de beginstoffen.

 

Bij een exotherme reactie zal de warmte die tijdens het verlopen van de reactie vrijkomt ervoor zorgen dat de reactietemperatuur niet onder het zou komen. Bij een endotherme reactie moet je energie blijven toevoegen om de reactie op gang te houden, anders stopt de reactie.

 

1.4 Snelheid van een reactie

De reactietijd geeft aan hoe lang de volledige chemische reactie duurt. Dit kan oplopen tot jaren. Eenheid: seconden.

 

De reactiesnelheid geeft aan hoeveel moleculen er per seconde worden omgezet. Eenheid: g L-1 s-1.

 

Reactiesnelheid kan beïnvloed worden met een aantal factoren;

- Concentratie: de aanwezigheid van een bepaalde stof die de reactiesnelheid verhoogt of verlaagt.

- Verdelingsgraad: hoe hoger de verdelingsgraad (reactieoppervlak) hoe meer deeltjes er tegelijk kunnen reageren en dus hoe hoger de reactiesnelheid.

- Soort stof: de eigenschappen van elk soort stof heeft invloed op de reactiesnelheid.

- Temperatuur: hoe hoger de temperatuur wordt, des te sneller de reactiesnelheid is.

- Katalysator: een stof die de reactiesnelheid versnelt zonder zelf verbruikt te worden.

 

Het botsende-deeltjesmodel is een model om de invloed van de factoren temperatuur, verdelingsgraad en concentratie op de reactiesnelheid te verklaren.

 

Een mengsel waarbij de stoffen tot op de kleinste deeltjes (microniveau) gemengd zijn, is een homogeen mengsel. Dit mengsel ziet er volledig hetzelfde uit.

Bij reacties waarbij de stoffen zich niet in dezelfde fase bevinden (zoals bij een reactie van een vaste stof met een vloeistof) zijn de stoffen niet tot op het microniveau gemengd. Dit zijn heterogene mengsels.

 

JKN uitwerkingen

1.3 Chemische reacties

Je kunt nu...

- Een aantal kenmerken van een chemische reactie noemen;

> De beginstoffen verdwijnen en er ontstaan reactieproducten. De totale massa van de beginstoffen is gelijk aan de totale massa van de reactieproducten. Er is altijd een minimale temperatuur nodig om de reactie op gang te zetten. Soms komt er energie vrij, en soms is er energie nodig.

 

- Toelichten wat activeringsenergie is;

> De energie die je moet toevoegen om de stoffen op reactietemperatuur te brengen en dus de reactie te starten.

 

- Energiediagrammen voor exotherme en endotherme reacties tekenen en interpreteren;

> Dit heb ik geoefend in de opdrachten van paragraaf 1.3 en is behoorlijk moeilijk te laten zien als je geen afbeeldingen in kan voegen.

 

- In een energiediagram de activeringsenergie en de reactie-energie aangeven;

> Ook dit heb ik geoefend in de opdrachten van paragraaf 1.3.

 

1.4 Snelheid van een reactie

Je kunt nu...

- Uitleggen wat de begrippen reactietijd en reactiesnelheid betekenen;

> Reactietijd is de tijd die verstreken is tussen het mengen van beide stoffen en het einde van de reactie (in seconden). De reactiesnelheid is de hoeveelheid stof die per seconde en per liter ontstaat of verdwijnt.

 

- Aangeven welke factoren de snelheid van een reactie bepalen;

> De verdelingsgraad (reactieoppervlakte), de soort stof, de concentratie (hoeveelheid van stoffen aanwezig), de temperatuur (sneller bewegende deeltjes) en een katalysator (stof die reactie versnelt zonder zelf verbruikt te worden)

 

- De invloed van elk van deze factoren op de reactiesnelheid toelichten;

> Zie bovenstaande.

 

- Met het botsende-deeltjesmodel uitleggen wat de invloed van de concentratie, de verdelingsgraad en de temperatuur op de reactiesnelheid is;

> De concentratie en/of verdelingsgraad zorgt ervoor dat er meer deeltjes zijn die mogelijk met elkaar (tegelijk) kunnen reageren. De temperatuur zorgt ervoor dat de deeltjes sneller bewegen, waardoor de kans groter is dat deeltjes elkaar raken en de betreffende reacties ook sterker zijn.

 

- Met het begrip activeringsenergie uitleggen wat de invloed van het soort stof en een katalysator op de reactiesnelheid is;

> Een katalysator verlaagt de activeringsenergie van de stof in kwestie, waardoor de reactiesnelheid sneller zal worden.